“ყველას აქვს საკუთარი პიროვნების თავისუფალი განვითარების უფლება”
საქართველოს კონსტიტუცია, მუხლი 16.
ყოველწლიურად ამ უფლების უხეში დარღვევა ხდება. ეს სხავდასხვა აკრძალული საქმიანობით არის გამოწვეული, რომელთაგან ერთ–ერთი ტრეფიკინგია. ადამიანებით ვაჭრობის პრობლების აქტუალობა საქართველოში შემთხვევითი არ არის. მსგავსი არალეგალური საქმიანობის მიზეზი ძირითადად სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემებია.
ტრეფიკინგს ხშირად “თანამედროვე მონობასაც” უწოდებენ. მისი მსხვერპლი შეიძლება გახდეს როგორც ქალი, ისევე ბავშვი და მამაკაცი. მონაცემების მიხედვით, რომელიც IOM-ის (მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია) მიერ არის გამოქვეყნებული ყოველწლიურად ტრეფიკინგის მსხვერპლი სულ მცირე 500 ქართველი ქალი ხდება. ადამიანებით ვაჭრობის “აყვავების” პროცესში საქართველო ბოლო ათწლეულების მანძილზე აქტიურად ჩაერთო. პრობლემა ისაა, რომ დაბალი განვითარების მქონე ქვეყნების მოქალაქეები, სხვა ქვეყანაში ცხოვრებისა და მუშაობის უკეთესი პირობების საძიებლად მიდიან. რითაც საშუალო, ან ფართო მასშტაბიანი დაჯგუფებები ბოროტად სარგებლობენ და ხდება უამრავი სხვადასხვა უკანონო პროცესის წარმოშობა (ტრეფიკინგი, კრიმინალი, ტერორიზმი.) 2003 წლის 12 აგვისტოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ტრეფიკინგის წინააღმდეგ ბრძოლის განყოფილებაში აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე მარიამ არუთინოვას მიმართ. დადგენილია, რომ მან 2003 წლის 24 ივნისს ყალბი პასპორტით გადალახა საქართველოს სახმელეთო საზღვარი და მოტყუებით, სამუშაოზე მოწყობის საბაბით, თურქეთში, ანკარაში წაიყვანა თერჯოლის რაიონში მცხოვრები მარინა და გორში მცხოვრები ლალი. მან ისინი ანკარაში ვინმე ”სევდას” ჩააბარა, რომელიც, როგორც გაირკვა, ე. წ. ”მამაშა” აღმოჩნდა. არუთინოვამ მათ წაართვა პასპორტები და შანტაჟით, ფიზიკური და მორალური ზეწოლით აიძულებდა, სექსუალური მომსახურება გაეწიათ მათთან მისული მამაკაცებისათვის. მიუხედევას იმისა, რომ მსგავსი საქმეების რაოდებონამ იკლო, ტრეფიკინგი საქართველოში ძალზე აქტიურ პრობლემად რჩება.
32 წლის ტრეფიკინგის მსხვერპლი, 4 წლის წინ თურქეთში გატარებულ 2 წელის “ჯოჯოხეთურს” უწოდებს. ის ვინაობის დასახელების კატეგორიული წინააღმდეგია და ამბობს, რომ მისი ცხოვრება ამ ფაქტმა მთლიანად დაანგრია. “26 წლის ვიყავი, როცა უსახსრობის გამო უცხოეთში სამუშაოდ წასვლა
გადავწყვიტე. ვიცოდი რაზეც მივდიოდი, თუმცა ამ ყველაფერს ვერ გავუძელი. ყოველდღიურად რამოდენიმე სხვადასხვა მამაკაცის დაკმაყოფილება მიწევდა.” – ამბობს მხსვერპლი და დეტალების მოყოლისგან თავს იკავებს, რადგან ამის გახსენება მისთვის ძალიან ძნელია. მას რეაბილიტაციის ცენტრისთვის არ მიუმართავს, რადგან თვლის, რომ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ჩართვას ვეღარ შეძლებს: “თავის მოკვლის სურვილი ბევრჯერ გამჩენია, თუმცა გამბედაობა არ მეყო.” მომავლის იმედი არ აქვს და თვლის, რომ მისი ცხოვრება ტრეფიკინგმა ფაქტობრივად დაასრულა.
საქართველოს სამართალდამცავი ორგანოები, კერძოდ გენერალური პროკურატურა აქტიურად მუშაობს სხვა ქვეყნების სამართალდამცავ ორგანოებთან ერთად საქართველოს მოქალაქეების დაცვაზე. მიუხედავად სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული პროექტების და წინ გადადგმული ნაბიჯებისა ზოგჯერ ტრეფიკინგის საქმეების გამოძება ბოლომდე ვერ ხდება. სამშობლოში დაბრუნებული ბევრი მსხვერპლი უარს აცხადებს მოწმედ გამოსვლაზე, რაც მრავალი დანაშაულის გახნას აფერხებს. ერთ–ერთ ფორუმზე გამოთქმული აზრით, “ეს ალბათ იმით არის განპირობებული, რომ საქართველოს მთავრობა არასაკმარის ზომებს იღებს ტრეფიკინგის მსხვერპლთა დასაცავად.“ თუმცა ამ საკითხთან დაკავშირებით საინტერესოა ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების სახელმწიფო ფონდის უფროსის მოადგილის, ლაშა ჯინჯიხაძის აზრი. როგორც იგი ამბობს, საქართველომ საკმაოდ დიდ წარმატებას მიაღწია ტრეფიკინგთან ბრძოლის სფეროში: “უკვე 2007 წელს ამერიკის სახელმწიფო დეპარტამენტის შეფასებით, საქართველო “პირველ კალათაში” გადავიდა. ეს უმაღლესი წოდებაა, რომელიც ქყვეყანას წარმატების მიღწევის შემთხვევაში შეიძლება მიენიჭოს”. იგი თვლის, რომ ხშრად ჟურნალისტები წინ უსწრებენ მოვლენებს: “ფაქტებს, სადაც დაფიქსირებულია მათი ქვეყნის მოქალაქის საზღვარგარეთ ცუდად ყოფნა, ისინი ტრეფიკინგის კვალიფიკაციას აძლევენ, თუმცა ამას სერიოზული გამოძიება სჭ
ირდება.” მისი აზრით, საჭიროა საზოგადოების ინფორმირება იმის შესახებ, თუ რა საშიშროების წინაშე დგებიან ისინი, საზღვრის უკანონოდ გადაჭრის შემთხვევაში.
ლაშა ჯინჯიხაძის თქმით, მათგან ყველაზე ხშირი შიდა ტრეფიკინგის ფაქტებია. მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების სახელმწიფო ფონდის მიერ შექმნილ თავშესაფარში დღესდღეობით 8 ადამიანია, აქედან ერთი მცირეწლოვანი ბავშვია. ფონდი მსხვერპლებს სოციალური კუთხით ეხმარება. მისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 100,000 ლარი გამოიოფა. ადამიანს, რომელსაც ტრეფიკინგის მსხვერპლის სტატუსი ენიჭება, ფონდისგან ერთჯერადი ფულადი დახმარების (1000 ლარის) მიღება შეუძლია. ასევე, მას აქვს უფლება, თავისი ნებასურვილის მიხედვით მოითხოვოს თავშესაფრის მომსაზურება. არსებობს თავშესაფარში მოხვედრის 2 გზა:
- როდესაც პიროვნება სამართალდამცავ სტრუქტურებს თავად მიჰყავთ;
- როდესაც ადამიანი პირადად მიმართავს ფონდს.
მეორე შემთხვევის დროს, იმართება ექსპერტთა ჯგუფის კრება და წყდება ამ ადამიანის ტრეფიკინგის მსხვერპლად აღიარების საკითხი.
უდიის “Step Records”-ის განცხადებით, ფესტივალი ახალბედა მუსიკოსებს განსაკუთრებულ შესაძლებლობას აძლევს, მონაწილეობა მიიღონ გრანდიოზულ კონცერტში, რომელიც სპორტის სასახლეში გაიმართება.
“წარმოდგენა არ მაქვს რა აზრი აქვს “ფოთოლას” ჩაცმას, ეტყობა ზამთარში რომ არ შესცივდეს, გაზაფხულზე ალბათ ისევ გახდიან!” “ჩემი აზრით, არასწორია ქანდაკების ასე მორთვა, ვერ ვხვდები რა საჭიროა!” კულტურის ძეგლთა დაცვის და სპორტის სამინისტრომ თბილისის მონუმენტებზე პასუხისმგებლობას მერიის ძეგლთა დაცვის დეპარტამენტს აკისრებს, თუმცა ამ ფაქტის შესახებ კომენტარზე თანხმდება: “ჩვენ არ ვიწონებთ ამ საქციელს, ძეგლზე მსგავსი აქცია არაფერს ემსახურება! თუმცა კონკრეტული ქანდაკება თუ არ ზიანდება ნებისმიერი ქმედების განხორციელებაა შესაძლებელი.” თბილისის მერიის პრესცენტრის განცხადებით კი არანაირი კანონი არ კრძალავს მონუმენტის სახეცვლილებას.
“Step Records”-ის დირექტორი, ფესტივალის ორგანიზატორი, მუსიკოსი აჩიკო გულედანი აცხადებს, რომ ეს ყოველწლიური ყველაზე მასშტაბური ფესტივალია. მასში მონაწილეობენ ბენდები, რომლებსაც არც პროდიუსერი და არც მენეჯერი არ ჰყავთ, თუმცა ცდილობენ ხარისხიანი მუსიკა შექმნან და საზოგადოებას გააცნონ. “პროექტზე ორი თვეა ვმუშაობთ, 57 შემოსული განაცხადიდან, 12 საუკეთესო ჯგუფი შევარჩიეთ. ფესტივალის მიზანი მუსიკალური ხარისხის ამაღლება” – ამბობს აჩიკო და ამატებს, რომ მათთვის მთავარი ჯანსაღი კონკურენციის შექმნაა. მუნიციპალიტეტი კი მათ ისეთი იდეების განხორციელებაში ეხმარება, რაც წინათ წარმოუდგენელი იყო: ” მაისში ისეთი ჯგუფები ჩამოვლენ, შეიძლება გაგიჟდე!”
დიუსერი, რომელიც ვინაობას არ ასახელებს, ამბობს, რომ კომენტარს ტელევიზიის არცერთი თანამშრომელი არ გააკეთებს: ”მე თქვენ პრობლემებს არ შეგიქმნით, მაგრამ არავითარი კომენტარი. უყურეთ და გაიგებთ!” ჟურნალისტებმა, რომლებმაც კომენტარი ვერ მიიღეს, არც ის იცოდნენ, რომ ტელევიზიის შენობის გადაღება სასტიკად აკრძალულია. რატომ ასაიდუმლოებს ”RealTV” მუშაობის პროცესს, ჟურნალისტების ვინაობას და ტელევიზიასთან დაკავშირებულ ყველა დეტალს ეს უცნობია, თუმცა წყაროს, რომელიც ინტერვიუს ანონიმურობის პირობით თანხმდება ამასთან დაკავშირებით თავისი ინფორმაცია აქვს. წყარო ამბობს, რომ შენობა, რომელშიც ტელეკომპანია ”RealTV”-ია განთავსებული შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის უფროსის ყოფილ მოადგილეს დავით კეკუას ეკუთვნოდა. სამართალდამცავებმა
დავით კეკუა 2008 წლის 2 მაისს სამსახურეობრივი მოვალეობის და უფლებამოსილების გადამეტების ბრალდებით დააკავეს. მის საკუთრებაში მყოფი შენობა, რომელშიც დღეს ”RealTV”-ია მას შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ჩამოართვა. დავით კეკუამ 6 თვის პატიმრობის შემდეგ სიცოცხლე საკანში თვითმკვლელობით დაამთავრა. წყარო ასევე აზუსტებს, რომ ”
RealTV”-ის ტელევიზია შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლებითაა დაკომპლექტებული. საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში სადაც შესაძლებელია გადაამოწმოთ თუ ვის ბალანსზე ირიცხება საკუთრება, ასეთი ინფორმაციის მიღება ფასიანია. სწორედ ამიტომ, ერთ დღეში შენობის მფლობელის ვინაობის დადგენა ვერ მოხერხდა.
ნ კატეროტიული უარი მიიღეს. ”ვერ ვხედავ უარის მიზეზს, შეიძლება რაიმე არასწორად ჰქონდათ გადაცემული და ამიტომ არ მოგვცეს. ყოველ შემთხვევაში მოტივაცია ჩემთვის უცნობია” – აცხადებს ნათია და ამატებს, რომ ”RealTV”-სთან დაკავშირებით მასსაც ბევრი კითხვები აქვს: არ არსებობს ფაქტობრივი მესაკუთრე, ვერ ვხვდებით ვინ არის დამფინანსებელი, ან საერთოდ რა კატეგორიის ტელევიზიაა. ”არამგონია შსს-ში ვინმე ისეთი ”ტუპოია”, რომ აწყობდეს ასეთი ტიპის ტელევიზია. შეიძლება დონაძეს ვეღარ ასაქმებენ, რაღაც მოიგონა თვითონ და ერთობა”. კითხვაზე თუ რამდენად რეიტინგული იქნება ”RealTV” ამბობბს, რომ ტელეკომპანიის იმიჯი მის გამჭვირვალეობაზეა დამოკიდებული: ”როცა შენ მიკეტავ ინფორმაციის ყველანაირ წყაროს, მეკარგება შენდამი ნდობა. ალბათ ეს ტელევიზია შეიქმნა იმისთვის, რომ, იმას რასაც პირობითად სხვა ტელევიზიები არ იკადრებს, ”RealTV” ამას გააკეთებს. ეს ჩემი აზრია. შეიძლება ვცდები.”
ინფორმაცია ღია უნდა იყოს. გამონაკლის კომერციული, ან სახელმწიფო საიდუმლოების შემცველი ინფორმაცია წარმოადგენს. სახელმწიფო მედია საშუალებები კი ავტორიტარული რეჟიმებისთვის არის დამახასიათებელი. ის სახელმწიფო დანამატია და პროპაგანდისტის როლს ასრულებს: ”თუ ტელევიზია ხელისუფლების ინტერესებს იცავს, ის საზოგადოების ინტერესების დამცველი ვერ იქნება”. პოლიტიკური, ეკონომიკური, თუ რაიმე სხვა სახის დაკვეთის შემსრულებელი ჟურნალისტის გამართლება მას წარმოუდგენლად მიაჩნია. თუმცა აქვე ამატებს, რომ ქართული საზოგადოება არ ეძებს დამოუკიდებელ აზრს. ის ყოველთვის ლოიალურ ტელევიზიას ირჩევს: ”რეიტინგი არა ხარისხიანი ინფორმაციის, არამედ პოლიტიკური ლოიალობის მიხედვით წყდება”.


სცენარით ვითარდება ფილმი, რომლის გადაღება სამი კვირაა დაიწყო და 15 ნოემბერს დასრულდება. ფილმის პროდიუსერები პაპუნა დავითაია, რენი ჰარლინი და ჯორჯ ლასკო არიან. გადაღებებში ისეთი ცნობილი მსახიობები მონაწილეობენ, როგორიც ენდი გარსია, დინ ქეინი და რიჩარდ კოულია. პროექტში ქართველი მსახიობებიც მონაწილეობენ. კინოპროფესიონალთა 150 კაციანი ჯგუფში, როგორც ქართველი, ისე ინტერნაციონალური კოლექტივია ჩართული.
საქაფრთველოში ფილმის გადაღებებს ”Gold Invest”-ი მასპინძლობს, რომლის ადმინისტრაციული დირექტორი თამუნა ლილუაშვილი აცხადებს, რომ ფილმი დაკვეთილი არ არის და პოლიტიკაში არ ერევა. ”ეს იქნება სიმართლის მთქმელი ფილმი. კინოს ბიუჯეტს რაც შეეხება ჰოლივუდი არ აფინანსებს. შესაბამისი თანხები საქართველოდან გამოიყო” – ამბობს თამუნა. კითხვაზე დაუკვეთა თუ არა საქართველომ ფილმი ჰოლივუდს, როგორც რუსეთმა კუსტურიცას, პასუხობს, რომ რუსეთის მხრიდან ეს ნამდვილად დაკვეთა იყო. ისეთი ცნობილი და მაღალი დონის რეჟისორები კი შეკვეთებს უბრალოდ არ იღებენ – ”კუსტურიცას და რენი ჰარლინს ერთმანეთს ნუ ადარებთ”
ფილმის სახელწოდებაზე უამრავი ადამიანი მუშაობს და სავარაუდოდ ის გადაღებების დასრულების შემდეგ გახდება ცნობილი. ამერიკელი რეჟისორი რენი ჰარლინი ამბობს, რომ ჟურნალისტებმა თავი მოაბეზრეს, თუმცა ორსიტყვიან კომენტარზე მაინც თანხმდება. მისი აზრით ქართველი ხალხი არაჩვეულებრივია თავისი სტუმართმოყვარეობით. ელოდება შემოთავაზებებს და ეძებს ახალ პროექტებს, რომელსაც საქართველოში მომავალში განახორციელებს: ”თუ დამირეკავენ ვუპასუხებ.”
წვიმის დროს ასფალტზე დაგროვილი წყალი ვეღარსად ჩაედინება და ამიტომ წარმოიქმნება ”მდინარეები”. გადაუღებელი ნალექის დროს კი, ეს მდინარეები ტბების მოცულობას იღებს. ეს პრობლემა განსაკუთრებით მწვავეა ფეხითმოსიარულეთათვის, რადგან ქუჩებზე გადასვლის პრობლემასთან ერთად გახშირდა დაუდევარი მძოლების მიერ მათი გაწუწვის ფაქტები. ბევრჯერ დავინტერესებულვარ იყო, თუ იყო გათვალისწინებული იმ მრავალმილიონიან პროექტში, რომელიც ქუჩების რეკონსტრუქციას ითვალისწინებდა, ამ სისტემის შექმნა, თუმცა პასუხი ვერავისგან მივიღე და ძიებასაც თავი დავანებე. წყლის გადინების სისტემის შექმნის შემთხვევაში, ქუჩების ხასისხით თუ ვიმსჯელებთ, ალბათ ვერც მათი არსებობა გასტანტა დიდი ხანი. ერთ-ერთი მიზეზი დაბინძურებული გარემო იქნებოდა. სავარაუდოდ ნაგავი, რომელიც ქალაქში მრავლადაა ამოავსებდა წყლისთვის განკუთვნილ მილებს. ჩემი აზრით, ასეთი სისტემის არ არსებობა აზიანებს ასფალტის საფარს და ამიტომ ხდება მისი ასეთი ხშირი შეკეთება. გამუდმებული საგზაო სამუშაოები კი სხვა უსიამოვნო სიტუაციებსაც იწვევენ, როგორიცაა სახობები, ხმაური, მტვერი და ა.შ თავისთავად ეს ყველაფერი მოსახლეობის გაღიზიანებას იწვევს და იზრდევა უკმაყოფილო ადამიანთა რიცხვი.
თბილისი – განვითარების გზაზე მყოფი ქვეყნის დედაქალაქი, რომლის მძიმე და ყოველდღიურობით დაღლილი სუნთქვა, ახლა, 12:55 წუთზე განსაკუთრებით კარგად მესმის. რთულია სხვადასხვა ემოციით სავსე ადამიანების მძიმე, თუ მსუბუქი ნებიჯების გაძლება მთელი დღის ნამძილზე. ნაბიჯების, რომლებიც დღის ბოლოს უფრო მძიმდებიან. დღეს მეც მხიარულად მივაბიჯებდი ქუჩაში მეგობართან შესახვედრად და ვგრძნობდი გარემოს აღქმასთან ერთად, როგორ მძიმდებოდა თითოეული ჩემი ნაბიჯი, რაც ნაგვის სიმრავლით იყო განპირობებული. ადრეც ყოველთვის მაწუხებდა ეს პრობლემა და ხშირად მიფიქრია მისი გადაჭრის გზებზე, თუმცა ყოველთვის ერთ დასკვნამდე მივდიოდი: პრობლემის გადასაჭრელად საზოგადოების მასობრივი აზროვნების შეცვლაა საჭირო.

ხი. ხომ წარმოგიდგენიათ როგორი ბედნიერი და ემოციებით გადავსებული ვარ?! )
დღევანდელი დღე ისევ გაგუდული ჰაერით ”მგრუზავდა” საშინლად, რომელიც ჩემი პროგნოზით წვიმის მაუწყებელი იყო. თუმცა შევცდი ამ ჯერზე. დღე თუ არ იყო იდეალთან მიახლოვებული, ჯამში საღამო მაინც გამოდგა გრილი და სასიამოვნო. ბევრჯერ მქონია შემთხვევა, როდესაც ვიღვიძებ ”ყავისფერ” ხასიათზე, რომელიც მგონია, რომ მთელი დღის მანძილზე გამყვება, რადგან ვიცი, რომ ვიღაც, ან რაღაც ისეთი გამოჩნდება და ჩემი კომპოტიც გაყავისფერდება. (ერთ წინადადებაში რამდენი მძიმე ვიხმარე – უჟას…) დავიწყოთ ახლა იქიდან რა მოხდა: ”იყო და არა იყო რა, ღვთის უკეთესი რა იქნებოდა, იყო ერთი ბიჭი (ნუ თუ გინდათ მზეჭაბუკი. რაღაც მოდაში შემოვიდა ეს სიტყვა) და იყო ერთი გოგო (ის თუ მზეჭაბუკია, ამან რაღა დააშავა ეს იყოს მზექალა, კიარადა მზემინარი, ან ფოთოლა, ან რავიცი კიდე რამე თავად დაარქვით). მოკლედ იყვნენ ასე თავისთვის… მორჩა სკასკა.” მორჩა, რადგან ისაო და ესაო, მაგრამ არაო. რა მინდა ახლა ვთქვა, ჯერ ვერ გაიგეთ არა? არც მე მესმის ჯერ-ჯერობით ჩემი ფიქრების და ამიტომ, მოდით ერთად დავალაგოთ ყველაფერი თავის ადგილებზე. დავიწყოთ იქიდან, რომ დღეს ჩემს მეგობარს ძაღლმა უკბინა, აცრები და ამბები, ვინერვიულე მამენტ, მაგრამ კარგად არის ყველაფერი. გავაგრძელოთ იმით, რომ რაღაცაზე ვარ disappointed, მაგრამ ამას შევეშვათ, მაგარი გრძელი პესნიაა. დალშე – გამახსენდა ის, რაზეც მინდოდა საუბარი, კი არადა წერა… <<ადგილები>>

