მახსოვს რკინის ჭიშკარი, რომელიც ცემენტის სქელ ჩარჩოში იყო ჩასმული. ვძვრებოდი და მეზობლის გარეული წაბლის ჩრდილის ქვეშ ჭიშკარზე გაგორებული ვნებივრობდი. ვმღეროდი, ვისვენებდი… განსაკუთრებით კი აქ კითხვა მიყვარდა. იქ სულ ჭიანჭველები დაცოცავდნენ და შავ ხოჭოებს უყვარდათ ძილი.

მახსოვს მესამე სართულის დაშენების შედეგად შემორჩენილი ყვითელი ქვიშა. რამდენი პასკა გამომიცხვია და რამდენი გვირაბი გამითხრია. ისიც მახსოვს ქვიშაში თამაში რატომ შევწყვიტე – ჩემს გათხრილ გვირაბზე ჭრელი ფისო გემრიელად ისაქმებდა : ))…

მახსოვს ჭრიალა საქანელა. თითქმის ყოველ დღე ვზეთავდი, თუმცა დღემდე ჭრიალებს. ქანაობისას მის ჭრიალს ვუსმენდი და გულში მელოდეიბს ვწერდი. უცნაურია, მაგრამ მისი ჭრიალი არასოდეს მეორდებდა (ჩემთვის)…

მახსოვს, ზაფხულობით აგარაკის ვერანდაზე მეძინა ხოლმე.. ჩემს ყვავილებიან ლეჟანკაზე. დილით ყოველთვის მზის სხივები მაღვიძებდნენ და მიყვარდა მზის ამოსვლის ყურება. ერთი ასეთი დილა განსაკუთრებით დამამახსოვრდა. ისე ცხელოდა, რომ ლოგინში ვერ გავძელი, ყველას ეძინა და ამიტომ ეზოში ჩასეირნება გადავწყვიტე. მიყვარს დილაობით მწვანე, წვთებით დაკოპლილი, ნამიანი ბალახი შიშველ ფეხებზე რომ მედება. მიწიდან ამოსული ენერგია მთელ სხეულს ავსებს, ათბობს და სიცოცხლე მიხანგრძლივბს. მოკლედ, ეზოს ბოლოს გავედი. გზად ჩემი პერანგი ხან ალუბლის, ხან ტყემლის ხეს ედებოდა… ახალგაღვიძებული მივბორძიკებდი ჩემი გარგრის ხისკენ. მის ჩრდილში ბალახზე წამოვწექი და განთიადისფერ ცას მივუშვირე სახე. დიდი ხანი გაუნძრევლად ვიწექი… ხან რა გადამაცოცდებოდა, ხან რა… არაფერს ვაქცევდი ყურადღებას. ვიყავი ასე მიწას მიკრული.. ზოგჯერ მეგონა, რომ დედამიწა ამოტრიალებული იყო.. მე კი ზურგით ვიყავი მიკრული დედამიწაზე და მაგიტომაც არ ვვარდებოდი ქვევით – ცაში… მეშინოდა არ მოვწყვეტილიყავი მიწას და ბალახს ძლიერად ვებღაუჭებოდი. მიყვარს, როდესაც რაღაც ემოცია ისე ღრმად ჩადის, ისე მიპყრობს, რომ მის გარდა სხვა რეალობა აღარ არსებობს. ყველაზე მეტად არ მიყვარს ასეთ დროს ძებნის-ინტონაცია-შეპარული ეკა, ეკას ვყირილი, რომ აბრუნებს ყველაფერს ჩვეულ მდგომარეობაში. დაბნეული გავრბოდი სახლისკენ.

მახსოვს ჩემი საყვარელი ნაგაზი – ჯაყო, რომელსაც მე და დიდი ბებია ყოველ დილით ჩაის ფერით ვუწმენდდით თვალებს. ის დილაც მახსოვს, რომ ჩავედით და ჯაყო უმოძრაოდ იწვა. მაშინ პირველად ვნახე სიკვდილი…

მახსოვს მოუსვენარი მიხო. ჯაყოს მერე რომ მოიყვანეს და მარო, რომ აღმოჩნა. პაპაჩემს უთხრეს ბიჭიაო, მაგრამ გოგო ყოფილა. ისიც ჩემმა ნათესავმა აღმოაჩინა – ”დამჯდარი ფსავს და მგონი გოგოა”. სანამ შენი მიხო-მარო არ გაიზარდა და 1 წელს არ მიუკაკუნა ვერავინ შეამჩნია მისი სქესის ”ცვლილება”…

მახსოვს დაბადების დღეზე როგორ გავიჭერი ფეხი თუთის ხის ქვეშ, გატეხილ ქოთანზე. მერე მთვრალმა მეზობემა წამიყვანა თბილისში ნაკერების დასადებად. მთელი გზა ცრემლები მომდიოდა. დედაზე მიწეპებული მეზობელს ვუყურებდი, რომელსაც სიმთვრალისგან თავი რულზე უვარდებოდა ხოლმე და გვერდზე მჯდომი ცოლი შენჯღრევით აღვიძებდა.

მახსოვს შუქნიშნის დანახვისთანავე თბილისიდან მცხეთამდე, მანქანაში მთელი გზა ვმღეროდი – ”ინთებააა, ინთებაააა, ინთებაა, ინთებააააა”. მერე მეუბნებოდნენ შეცვალე პლასწინკაო და მეც ვცვლიდი – ”აინთოოოო, აინთოო, აინთოოოოოო, აინთოო…”

მახსოვს ლეღვის ხიდან ტკბილი ხილისგან გათაფლული ხელებით რომ ჩამოვდიოდი. ისე მწყდება გული ეს ხე, რომ გახმა. პატარა მაგრამ უგემრიელეს თეთრ ლეღვებს ისხამდა.

შარშან კიდევ ერთი ლამაზი ”მახსოვს” შემემატა. ჩემს მეგობრებთან ერთად წვიმიან weekend-ზე ჩავედით მცხეთაში. კარგი დრო ვატარეთ. ცოტა დავლიეთ, ვიცინეთ, ვიხალისეთ, ვიმეიმუნეთ. ძველ ტანსაცმელში გამოწყობილები წავედით ცენტრში. მაღაზიაში კონიაკი უნდა გვეყიდა : ))) ღამე შეგვცივდა და ბუხარს მივუსხედით. გაზაფხულის ცივი დღე იყო.. მერე ბუხართან ვცეკვავდით.. რაც მთავარია იქ ჩასვლისას აღმოვაჩინეთ, რომ შუქი არ იყო. სანთლები, ბუხარი, სიჩუმე. მიყვარს… დილა კი ნამდვილად საოცარი იყო. გაზაფხულის, ნაწვიმარი სიხასხასე… აყვავებული ხეების სურნელი, ყელზე შარფივით რომ გეხვევა… მე და ჩემი მეგობრები იქ ვიყავით, სადაც პატარაობაში მიყვბარდა ცვრიან ბალახზე წოლა…

დღეს წერილი მივიღე. კი გავიფიქრე 21-ე საუკუნეში რაღა დროს წერილი და ფოსტაა-მეთქი, მაგრამ სიმართლე გითხრათ მესიამოვნა. ხელწერით მივხვდი ვინც იყო და ამაკანკანა. ჟრი, ჟრი, ჟრიალი… ჯოკრის თამაშის დროსაც ასე ლამაზად წერდა. ზაფხულში, აი მაშინ არაფერს, რომ არ ვწერდი, წლების წინ, ერთი ქალი გავიცანი, რომელმაც ამირია ყველაფერი. თეთრი გრძელი კისერი, სავსე მკერდი, მრგვალი თეძოები, სწორი ფეხები, ეშმაკი თვალები და ღიმილი… მერე ზაფხულიც მიილია და ისიც წავიდა. დამიტოვა არეულობები და წავიდა. ახლა კი მისგან წერილი მომდის, რომელმაც ფიქრები ამიმღვრია…  : ))

<< ჯორჯ, გახსოვს ღამე, დაახლოვებით 5 საათი იწყებოდა. ვისხედით ტბის პირას. ნავმისადგომზე ვისხედით და ფეხები წყალში გვქონდა გადაყოფილი, რადგან გვცხელოდა.. ნახევარმთვარე იყო, ვარსკვლავებიც მოჩანდა აქა-იქ. კარგი ადგილი იყო… გარშემო მაღალი ხეებით დაბურული ტყე. ნაპირას მხოლოდ ერთი სახლი იდგა, სადაც ჩვენ და ჩვენი მეგობრები ვცხოვრობდით… პარატა, ორსართულიანი, ხის სახლი იყო. თეთრი აივნებითა და ფანჯრებით. ბაყაყები ყიყინებდნენ, ჭრიჭინები ჭრიჭინებდნენ… შორს ციცინათელების ციმციმი მოჩანდა. ტყიდან მისტიური და დამატყვევებელი ხმები გამოდიოდა – ტოტების, ფოთლების ჰარმონიული შრიალი, ცხოველებისა და ფრინველების მოუსვენარი მოძრაობის ხმები… ტყეს თვალს არ ვაშორებდი და ისე გიყვებოდი ჩემს ბავშვობაზე. მეგონა, რომ რაღაც სისულელებს გიყვებოდი და არც კი გაინტერესებდა. მახსოვს დიდი პაუზა გავაკეთე, თვალი მოვწყვიტე ტყეს და გამოგხედე. ტყეს უყურებდი და მისმენდი… ხელები ჩამოვდე მოაჯირზე და მზერა ცისკენ მივაბყარი… არ ვიცი რაზე ფიქრობდი, მაგრამ გეღიმებოდა. რაღაცის თქმას აპირებდი, მაგრამ მხოლოდ ”მერე” აგღმოხდა, ნიშნად იმისა, რომ მოყოლა გამეგრძელებინა. გავიფიქრე კიდეც რა უნდა მეთქი. გამოგხედე და ინტერესით სავსე მზერა შემხვდა… რას გიყვებოდი? მახსოვს, როგორ არ მახსოვს
ასე დავიწყე: “იცი, ბავშვობაში მინდოდა ტყეში ცხოვრება… მაშინ ალბათ არც ვიცოდი რატომ…. გგონია ახლა ვიცი? არა, უბრალოდ რაღაცებს ვხვდები. ალბათ მე ტყის სული ვარ რეინკარნირებული ადამიანში.. მაგრამ სული? რეინკარნაცია? ეს როგორ? საკუთარი აზრები მაბნევენ… ჯორჯ შენ გჯერა რეინკარნაციის?” – არც კი გაცადე პასუხის გაცემა ისე გავაგრძელე მოყოლა -  “ჩემი აგარაკის უკან შინდის ტყე იყო, ადრე მაღალი ხეები იყო, ახლა გაჩეხეს.. საწყლები…. ხშირად დავბოდიალობდი ტყეში. სულ მარტო… არ მეშინოდა. განსაკუთრებით საღამოს მიყვარდა სეირნობა. მზე რომ ჩადიოდა. შინდისფერ ტყეში, შინდისფერი ცა…”
- აი ამ დროს გავჩერდი…ოჰ.. ისევ ეს შენი გამოხედვა. დღემდე ვერ გამიგია, როგორ ემიციას ისწვევს ის ჩემში. არც მიყვარს და არც მძულს. უბრალოდ უცნაურობებს მმარტებს და ეს დამარტებები არ ვიცი რას მივაწერო… მერე გამაჟრიალა… გამაჟრიალებდა აბა რა. ღამე იყო. ხომ იცი ღამე გრილა მთებში. ფეხები კი წყალში მქონდა ჩაწყობილი… ეს გაჟრიალებდა მთელს ნავმისადგომს გადაეგო და შენც… შეგეშინდა – გცივა? – მკითხე. მართლა არ მციოდა. ეს უბრალოდ რაღაც სხვა იყო – არა, არ მცივა, ლუდი მინდა – გითხარი და გავიღიმე. ვიცოდი, რომ დაგეზარებოდა, მაგრამ ვიფიქრე ღიმილით მაინც მოვთაფლავ მეთქი. იცი?! გაჭრა. წამოხტი და უცებ მოარბენინე ნაპირზე დატოვებული ბოთლები. ხარბად მოვიყუდე ლუდი, რამოდენიმე ყლუპი დავლიე მიყოლებით. მწყუროდა. ცოტა კაბაზეც კი დამეწვეთა. თეთრი კაბა მეცვა ცისფერი, პაწაწუნა ყვავილებით და ზემოდან სალათისფერი ჟაკეტი მქონდა შემოცმული.
ჩემი გაშლილი თმები ქარისგან ზოგჯერ სახეშიც კი გედებოდა… ალბათ მოგწონდა მათი სუნი. მერე სიგარეტი მომინდა და გაუფრთხილებლად ჩაგიძვერი ჯიბეში. შეკრთი. მივხვდი, რომ შეხება გეუცხოვა და მისგან მიღებული წამიერი სიამოვნება გაგიკვირდა. სიგარეტს მოვუკიდე, გამოგხედე, ცოტა ირონიულად. არც ვიცი რატომ. ისე მიყურებდი ვერ ვხვდებოდი რა გინდოდა…
ტუჩებს შორის გამოვასრიალე სიგარეტის ბოლი და ამ დროს შენ თვალები გაწიე. ეგრეც იყო ყოველთვის – შენ ჩემს მზერას ვერასდროს უძლებდი. გეშინოდა ჩემს თვალებში არ დამხრჩვალიყავი, ისინი, ხომ სირინოზებივით იყვნენ, შენს განსაწირად, რომ მოიწევდნენ სულ უფრო ახლოს. სულ… სულ…. იცი?! ეს სიტყვა მიყვარს, რაღაცნაირად სავსეა.

- სულ მინდა ასე ვიჯდე – თითქოს ჩურჩულით წარმოსთქვი
- სუუუულ? სულ სულ? -  ისე გკითხე თითქოს გამკვირვებოდა
- ხო სულ… ასე..
- რა აზრი აქვს სულ ასე ჯდომას… მოგბეზრდება და ასეთ სილამაზეს ვეღარ იხილავ და დაიკარგება ყოველივე ჯადოსნურობა… – უცებ წამოვდექი და ბზრიალი დავიწყე. იცი როგორი გაკვირვებული თვალებით მიყურებდი. გულში მეცინებოდა, რომ ვიცოდი რაც გჭირდა. მე კი ამას ვიყენებდი. სანამ წამოდგომას დააპირებდი ნაპირისკენ გავიქეცი. ტყისკენ მივრბოდი… სახეში მიწის, ფოთლების, ტყის სუნი მეცა… შენ მომსდევდი. თავი გარეული ცხოველი მეგონა, შველი, ან სხვა, რომელსაც გამხეცებული მონადირე მისდევს, იარაღით ხელში. იცი ერთ წამს შემეშინდა კიდეც შენი. მერე დაგინახე, ხეს რომ ვიყავი ამოფარებული. შენი ნაღვლიანი თვალები დავინახე, რომლებიც ყველგან მეძებდნენ სიბნელეში. როგორ ჭუტავდი თვალებს : )) დაგიძახე: ”ჯორჯ! აქ ვარ!” და შენსკენ გამოვემართე. ეკლიან ტოტებს გამოედო ჩემი ნაზი კაბა და გამეხა. თედზოს კანი გამომიჩნდა. დავინახე თვალი როგორ გაგეპარა და მოგერიდა. ვხვდებოდი რაც გჭირდა. უსიტყვოდ გამოვბრუნდი და სახლისკენ წავედი. შენ უკან მომყვებოდი. ვგრძნობდი, რომ რაღაც უნდა გეთქვა. გელოდი, შენ კი დუმდი. ლოგინში, რომ ვიწექი, თითქმის თენდებულიყო. საერთოდ არ მძინებია. იმ საღამოს მე წავედი და მას მერე არც მინახიხარ… >>

ჯორჯის დღიურებიდან

შიგადაშიგ ცივ ჩაის ვწრუპავდი… ჩაის არომატმა ახალი წლის ჯადოსმური დღეები გამახსენა. მეგობრები საღამოობით, სადილის შემდეგ, ვსხდებოდით მუხრის წინ. ვთბებოდით… ოღონდ არა მხოლოდ ბუხრის სითბოთი, არამედ ერთმანეთის არსებობითაც. წელს ისე შევხვდი ახალ წელს, რომ დარწმუნებული ვარ ეს წელი სავსე იქნება საუცხოო შეგრძნებებით… მაშინ, როდესაც ბუხრის სითბოზე ვფიქრობდი გზაზე ჩავლილი კამაზის ღმუილმა გამომაფხიზლა… მეგონა ჩაივლიდა, მაგრამ არა. რატომღაც იდგა, იდგა, იდგა და მისი ძრავის ჩახრინწული ძაგძაგი მძაბავდა… სულ სხვა ფიქრები მოვიდნენ… გამახსენდა ის, რაზეც აივანზე გამოსვლამდე ვფიქრობდი. ოდესმე თუ გცოდნიათ რამე, რაც დედამიწის ზურგზე სხვამ არავინ იცის?! მე ვიცი… მაგრამ ვერ გეტყვით, იმიტომ რომ არ მინდა ადამიანებს ვატკინო გული. ამავდროულად სათქმელის შენახვა მე მამძიმებს. დღეს ჩემივე ფიქრები გავაშიშვლე და ახლა დატანტალებენ. მათი შიშველი კუსლების მიწაზე ბაკუნი ტვინში მიკაკუნებს. ვიჯექი სკამზე, ღრმად ვსუნთქვდი და მინდოდა, რომ საკვამურიდან ამოსული ბოლის სუნი მეგრძნო. მისი სუნი დამამშვიდებდა. დამწვარი ხის სუნი – სიმყუდროვის სუნი.. მინდოდა სრულ სიჩუმესა და სიმშვიდეში ყოფნა. მაგრამ ეს კამაზი… შეიძლება სულაც მაზი… ვხვდებოდი რომ არჩევნის წინაშე ვიდექი – მეთქვა რაც ვიცოდი თუ არა… ხომ იცით როგორ ხდება? ცალ მხარეს პატარა ანგელოზი რომ შემოგიჟდება, ცალ მხარეს კი – ჩორწიკი… თუმცა ჩემს შემთხვევაში მარცხნივ ძალიან ბოტორი ჩორწიკი იყო და მარჯვნივ შედარებით ნაკლებად ბოროტი … გავბრაზდი და ორივე გავაგდე… ცოტა ხანი არაფერზე ვფიქრობდი… თითქოს… მერე კამაზიც გაჩუმდა. ჩემს კვამლს გავხედე და მოგზაურობა გავაგრძელე…

ყველა ადამიანს აქვს უფლება იყოს ჯანმრთელი. ეს უფლება დაცულია საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავის 37–ე მუხლის მიხედვით.

„ყველას აქვს ჯანმრთელობის დაზღვევით, როგორც ხელმისაწვდომი სამედიცინო დახმარების საშუალებით, სარგებლობის უფლება. კანონით დადგენილი წესით განსაზღვრულ პირობებში უზრუნველყოფილია უფასო სამედიცინო დახმარება.”

საზოგადოდ მიღებული ჯანმრთელობის განმარტების მიხედვით, ადამიანია უნდა იყოს ფიზიკურად, ასევე სულიერად ჯანმრთელი და უნდა ცხოვრობდეს ჯანმთელ გარემოში. ჯანმრთელ გარემოში ცხოვრების უცლებასაც საქარტველოს კონსტიტუცია არეგულირებს. (მეორე თავის 37–ე მუხლი)

„საქართველოს ყოველ მოქალაქეს უფლება აქვს ცხოვრობდეს ჯანმრთელობისათვის უვნებელ გარემოში, სარგებლობდეს ბუნებრივი და კულტურული გარემოთი. ყველა ვალდებულია გაუფრთხილდეს ბუნებრივ და კულტურულ გარემოს.“

იმისათვის, რომ ადამიანი იყოს ჯანმრთელი არსებობს რამდენიმე წინაპირობა. ერთ–ერთი არის პროვენციული მკურნალობა. არსებობს პრევენციის სამი ფაზა: პირველადი, მეორეული და მესამეული.

პირველადი პრევენციის დროს დაავადება კლინიკურად გამოვლენილი არ იყოს, თუმცა ამ პერიოდში ხდება რისკ ფაქტორების გამოვლენა და მოსალოდნელი დაავადების პრევენცია. ერთ–ერთი რისკ–ფაქტორი შეიძლება იყო თამბაქოს მოხმარება. ამ შმეთხვევაში პირველადი პრევენცია მოწევის შეწყვეტაა. მეორეული პრევენცია ანუ სკრინინგი. ამ შემთცვევაში დაავადება უკვე არსებობს, მაგრამ ის კლინიკურად არ არის გამოვლენილი. დაავადება უნდა გამოვავლინოთ პრეკლინიკურ სტადიაზე. მესამეული პრევენციაა, როდესაც დაავადება არსებობს, გამოვნენილია და ხდენა გართულებების თავიდან აცილება.

პირადი ექიმი ეკატერინე გემაზაშვილი ამბობს, რომ ახალგაზრდა ადამიანმა, რომელსაც არაფერი არ აწუხებს, სასურველია, რომ პრევენციური შემოწმება 3 წელიწადში ერთხელ ჩაიტაროს. თუმცა შუახნის ასაკში ქრონიკული დაავადებები ჩნდება და საჭიროა შედარებით უფრო მჭიდრო კონტროლი. ძირითადი პროფილაქტიური გამოკვლევებია სისხლის საერთო ანალიზი, შარდის ანალიზი, პროტრომბინი, ელექტრო კარდიოგრამა და ექიმის დანიშნულების შემთხვევაში გულ–მკერდის რენდგენოგრაფია.

ადამიანს ასაკიდან და სქესიდან გამომდინარე სჭირდება სხვადასხვა სახის პრევენცია, რომელის ნორმებს ადგენს დირექტივები (Guideline). არსებობს უფრო ფართოდ გავრცელებული დაავადებები, რომელებზეც აუციებელია სკრინინგი, ანუ გამოკვლევა. უმეტეს ქვეყნებში, ისევე, როგორც საქართველოში სკრინინგი იწყება 18 წლიდან. მსოფლიოში ყველაზე ფართოდ გავცელებულ დაავადებათა შორის პირველ ადგილზეა გულ–სისხლძარღვთა, ხოლო მეორეზე სიმსივნური დაავადებები. ამიტომ მათი კონტროლი ზრდასრულობის ასაკის დადგომიდანვე არის სასურველი.

ეკატერინე გემაზაშვილი ამბობს, რომ მამაკაცებში ყველაზე ხშირად კეთდება პროსტატის კიბოს პრევენცია 50 წლის ზემოთ. ქოლესტერინის გამოკვლევა მამაკაცებისთვის რეკომენდირებულია 35 წლის , ხოლო – ქალებისთვის მენოპაუზის შემდეგ. საშვილოსნოს კიბოს სკრინინგი, სასურველია ჩაიტარონ 20 წლის ზემოთ აქტიური სქესობრივი ცხოვრებით მცხოვრებმა ქალებმა, ხოლო მკერდის კიბოს გამოკვლევა (მამოგრაფია), 40 წლის ზემოთ ასაკის ქალებმა. ორივე სახის სკრინინგს საქართველოში სახელმწიფო წელისაწში ერთხელ მთლიანად აფინანსებს.

დაბადებიდანვე ხდება ბავშვის მეთვალყურეობის ქვეშ აყვანა, რომელიც მიზნად ისახავს მისი განვითარების შემოწმებას დაბადებიდან 18 წლამდე. ეს გულისხმობს მხედველობის, სმენის, ზრდა–განვითარების შემოწმებას, მოტორულ განვითარებას და ა.შ. ამ გამოკვლევებით ხდება იმის კონტროლი, თუ რამდენად ვადების შესაბამისად იწყებს ბავშვი ამა თუ იმ მოძრაობის შესრულებას და მეტყველებას. ჩამორჩენების და ნორმიდან გადახრების დაფიქსირება უფრო მარტივია, როდესაც ხდება ექიმთან რეგულარული შემოწმება. ეს მნიშვნელოვანია რადგან, რაც უფრო ადრეულ ასაკში ხდება რაიმე დაავადების გამოვლინება, მით უფრო ეფექტური და მარტივია მკურნალობა. დაეს კი შესაძლებლობას იძლევა დაავადება მთლიანად აღმოიფხვრას.

პროფილაქტიკური ანალიზების და მკურნალობის ფასები განსაზღვრა საკმაოდ რთული აღმოჩნდა, რადგანაც თბილისის სხვადასხვა ლაბორიატორიაში და კლინიკაში განსხვავებული ფასებია, მაგრამ ჩვენ შევეცადეთ დაგვედგინა ინტერვალები, თუ საიდან სადამდე მერყეობს ამა თუ იმ ანალიზის და პირად ექიმთნა კონსულტაციის ფასები. შედეგები კი ასეთია: პირადი ექიმის კონსულტაცია თბილისში მერყეობს 10–დან 20 ლარამდე. ლაბორატორიების ფასები ძალიან განსხვავებულია თუმცა გარკვეული საზღვრების დადგენა, მაინც შესაძლებელია. სისხლის სართო ანალიზი ჯდება 5დან –20 ლარამდე, შარდის ანალიზი 6 – 10 ლარი, პროტრომბინი –15 ლარი, ხოლო კარდიოგრამა 10 – 20 ლარი. სისხლის და შარდის საერთო პრევენციული სკრინინგი

ვიკა კობერიძე 24 წლისაა და ანალიზებს რეგულარულად იტარებს. ისიც ძირითადად სისხლის საერთო ანალიზს, ფარისებრი ჯირკვლის გამოკვლევას, პროტრომბინის, და შარდის საერშო ანალიზს იტარებს. ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემა რომ ჰქონდა, სწორედ პროფილაქტიკური მკურნალობისას შეიტყო. ამბობს, რომ სწორედ ამ გამოკვლევებმა გადაარჩინა ის დიდ საფრთხეს, რადგანაც რომ არ აღმოეჩინა ეს პრობლრმა, მას და მის შვილს საკმაოდ დიდი პრობლემები შეექმნებოდათ. მისი გამოთვლით ეს ანალიზები დაახლოებით 100 ლარამდე ჯდება. ვიკა ანალიზებს სხვადასხვა კლინიკაში იტარებს და ამბობს, რომ ეს ძალიან მნიშვნელოვანია და ყველამ უნდა გაიკეთოს.

არსებობენ ისეთი ადამიანებიც, ვინც ექიმს მხოლოდ მაშინ მიმართავს, როდესაც მათი აზრით ეს აუცილებელი და გადაუდებელი ხდება. 22 წლის ნინო შარაბიძეს სისხლის და შარდის საერთო ანალიზები არაერთხელ გაუკეთებია, მაგრამ თვლის, რომ სისტემატიურად მსგავსი გამოკვლევების ჩატარება არ არის აუცილებელი. ”თუ ადამიანს არ აწუხებს არაფერი, არ არის აუცილებელი მასში მაინც ვეძებოთ რამე დაავადებები. ჩვენ ისეთ არაჯანსაღ გარემოში ვცხოვრობთ, რომ იდეალური ჯანმრთელობისთვის ბრძოლა არარეალურად მიმაჩნია” – ამბობს ნინო.

არაჯანსაღ გარემოს და ასევე დროის უქონლობას უჩივის 33 წლის ოთო ბიჭიაშვილი. იგი თვლის, რომ პრევენციული გამოკვლევა ეს უფრო კარგად განვითარებული ქვეყნების პრეროგატივაა. სადაც სისტემა დალაგებულია, ადმიანის ცხოვრება სტაბილურია და მათ ყველაფერზე ყოფნით დრო და ფინანსები. მას კი ეს ფუფუნება არ გააჩნია და ამიტომ ჯანმრთელობის პრევენციული გამოკვლევებით კონრტოლი მისთვის მეორეხარისხოვანი გახდა. გარემო, რომელშიც ის ცხოვრობს მისთვის არაჯანსაღია და ამიტომ იგი საკუთარ თავზე ვერ ამბობს, რომ ჯანმრთელია, თუმცა გამოსავალს ვერც პრევენციულ გამოკვლევებში ხედავს.

2007 წელს კავკასიის კვლევითი რესურსების ცენტრმა (Caucasus Research Resource Centers) ჩაატარა კვლევა მთელი საქართველოს მასშტაბით. რომლის შედეგების მიხედვითაც რესპონდენტთა 5% სრულიად უკმაყოფილოა ექიმების მომსახურებით, 54.7% ამბობს, რომ მეტ–ნაკლებად კმაყოფილია, ხოლო 37.9% – სრულიად კმაყოფილია ექიმებთან ვიზიტით და მათი მომსახურებით.

ეკა ელბაქიძე ნინო ბერიძე

ჯანსუღ კახიძის ქ. № 7–9 სახლის ფასადზე გაკრულია ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის მაჟორიტარობის კანდიდატის გიორგი ჩაჩანიძის სააგიტაციო პლაკატები. როგორც საცხოვრებელი სახლის მიკრო კოორდინატორმა რუსუდან უგულავამ განაცხადა პლაკატების გაკვრის ნებართვის ასაღებად მათთან არავინ მისულა. ერთ–ერთმა მაცხოვრებელმა, რომელმაც სახელის და გვარის დასახელება არ ისურვა, უკმაყოფილება გამოთქვა საცხოვრებელი სახლის დეკელზე პლაკატების გაკვრასთან დაკავშირებით: “გადააჭრელეს მთელი ქუჩა. ღამე მოდიან და აკრავენ. ერთი–ორჯერ ჩამოვხიე და დილით ისევ გაკრული დამხვდა. ხომ არ შეიძლება ფანჯრების ქვეშ მიკრავდნენ ამ პლაკატებს. რომ დამთავრდება არჩევნები ისევ ჩემი ჩამოსახსნელი იქნება. გაკვრა კარგად იციან, მაგრამ ჩამოხსნაზე თავს არავინ იტკიებს.” თუმცა ეს არ არის მხოლოდ ერთადერთი შემთხვევა. ჯანსუღ კახიძის ქუჩაზე სხვა პარტიების სააგიტაციო მასალებიც ბევრ საცხოვრებელ სახლების კედლებზეა გაკრული. ასეთი ფაქტები ხშირია, მაგალითად დიღმის მასივის 1 კვარტალის №11 კორპუსის შემთხვევაში სააგიტაციო პლაკატები არა თუ კორპუსის კედლებზე არამედ სადარბაზოში არის გაკრული. კორსუსის ამხანაგობის თავმჯდომარემ საუბრისას განაცხადა, რომ ეს ქმედება წინასწარ არ იყო შეთანხმებული.

ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის წარმომადგენელი კოკი იონათამიშვილი აცხადებს, რომ ცენტრალური საარჩევნო კომისია ვალდებულია რეაგირება მოახდინოს ასეთი სახის დარღვევებზე. იგი აღნიშნავს, რომ ნაციონალური მოძრაობის ორი მაჟორიტარობის კანდიდატი ვატო ნაცვლიშვილი და ზაზა დოლიძე საქართველოს საარჩევნო კოდექსის 74–ე მუხლის მე–4 პუნქტით გათვალისწუნებული ვალდებულებების დარღვევის გამო 1000 ლარის ოდენობით დააჯარიმეს. “შემიძლია ვთქვა, რომ ჩვენ ანალოგიური შემთხვევები გვქონდა, მაგრამ უბრალოდ არ ვუჩივლეთ და საჩივარი არ შევიტანეთ.” – ამბობს იგი. მისი განცხადებით მაჟორიტარობის კანდოდატების ახალგაზრდა მხარდამჭერებმა იმიტომ, ჩამოხიეს და გააკრეს პლაკატები, რომ ზოგან შეიძლება ეგონათ, რომ დახეული იყო. ხოლო ზოგან კი გაბრაზდნენ, რადგან მთელი ფართი იყო გამოყენებული და არანაირი სოლიდარობა არ იყო დაცული. თუმცა იგი ცალსახად არ ამართლებს მხარდამჭერთა ქმედებას და ფიქრობს, რომ არ უნდა გადაეკრათ და არ უნდა დაეზიანებინათ სხვა კანდიდატთა სააგიტაციო პლაკატები. კოკი იონათამიშვილი ფიქრობს, რომ ბეჭდვითი სააგიტაციო მასალების გაკვრა კანონითვე დაურეგულირებულია და მოყავს მაგალითი: “თუ მე დავასწრებ ყველას პლაკატების დაბეჭდვას და ყველგან გადავაკრავ მერე სხვა ვეღარსად გადააკრავს. ამის უფლება არ აქვს. მე კი არავითარი ნორმა არ მავალდებულებს, რომ ვიღაცას ადგილი დავუტოვო.” იგი ამბობს, რომ თუნდაც ეს მაგალითი და ასევე სხვა ბევრი ფაქტორი არის დამადასტურებელი იმისა, რომ არჩევნების შესახებ კანონში ეს პუნქტი ძალიან ზოგადია. “ამ მიმართულებით კანონი ძალიან ზოგადია და აუცილებლად არის რაღაც შესაცვლელი. შემიძლია გითხრათ, რომ პლაკატები თითქმის ყველამ გააკრა ისეთ ადგილას სადაც არ უნდა გაეკრათ.”

ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის საარჩევნო პროექტების კოორდინატორის ნინო ლომჯარია აცხადებს, რომ ბეჭდვითი სააგიტაციო მასალების გაკვრა აუცილებლად უნდა ხდებოდეს მესაკუთრეებთან შეთანხმების საფუძველზე. თუმცა როგორც წესი მსგავსი შეთანხმება არ ხდება. “ამის კონტროლი თვითმმართველობამ უნდა განახორციელოს, რადგან თბილისის საკრებულოს აქვს გამოცემული აქტი, რომელიც კრძალავს ნებისმიერი სახის სააგიტაციო მასალების გაკვრას ყველგან, გარდა სპეციალურად გამოყოფილი ადგილებისა. შესაბამისად დარღვევის შემთხევავში ამ საკითხის კონტროლი თბილისის მერიას და შესაბამის სამსახურს ევალება.” – აცხადებს ნინო ლომჯარია.

ეკა ელბაქიძე

საქართველოს აზალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ 2010 წილს თვითმმართველობის არჩევნებთან დაკავშირებით გამოაქვეყნა წინასაარჩევნო კამპანიის პირველი შუალედურ ანგარიში. ზოგადად ანგარიში მოიცავს თბილისში და სხვა რაიონებში დაფიქსირებულ წინასაარჩევნო დარღვევებს. “კონკრეტული პარტიიის მიერ სააგიტაციო მიზნებისთვის თბილისის მუნიციპალიტეტის ლოგოს “მე მიყვარს თბილისი” გამოყენებამ, შესაძლოა სახელმწიფო/ადგილობრივი ბიუჯეტით განხორციელებული ღონისძიებების პარტიულ საქმიანობასთან გაიგივება მოახდინოს. 1990 წლის კოპენჰაგენის კონფერენციის დოკუმენტში წერია, რომ სახელმწიფოსა და პოლიტიკურ პარტიებს შორის ნათელი განსხვავება უნდა არსებობდეს. არ უნდა მოხდეს პოლიტიკური პარტიებისა და სახელმწიფოს აღრევა. სამწუხაროდ ზღვარი სახელმწიფოსა და მმართველი პარტიის კანდიდატების აქტივობებს შორის ხშირად წაშლილია.” მიუხედავად იმისა, რომ ქართულ კანონმდებლობაში მსგავსი შემთხვევების მარეგულირებელი კანონი არ მოიძიება საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია თვლის, რომ ეს ქმედება არ შეესაბამება საერთასორისო სტანდარტებს.

ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის საარჩევნო პროექტების კოორდინატორის ნინო ლომჯარიას განცხადებით ლოგოს “მე მიყვარს თბილისი”  წინასაარჩევნო აგიტაციისთვის გამოყენება წინააღმდეგობაში მოდის საერთაშორისო სტანდარტებათან, რაც არეგულირებს წინასაარჩევნო კამპანიის წარმოების წესებს. მისი თქმით, არსებობს ეუთოს კოპენჰაგენის დოკუმენტი, რომელიც აღიარა ეუთოს ყველა წევრმა სახელმწიფომ და ის შეიცავს წესებს თუ როგორ უნდა მოიქცეს სახელმწიფო წინასაარჩევნო პერიოდში. მთავარი პრინციპია, რომ პირველ რიგში ყველა პოლიტიკურ პარტიას მიუხედავად იმისა, ოპოზიციაა თუ მმართველი პარტია, უნდა შეექმნას თანაბარი პირობები საქმიანობისთვის და მეორე ის, რომ პოლიტიკური პარტიის საქმიანობა მიუხედავად იმისა, ეს მმართველი პარტიაა თუ არა, მკვეთრად უნდა იყოს გამიჯნული სახელმწიფო ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობისგან. რაც შეეხება ამ სლოგანს ნინო ლომჯარიას თქმით, ეს არის სლოგანი, რომელიც, განთავსებულია მერიის ვებგვერდზე გერბთან და სხვა სიმბოლოებთან ერთად. ამ სლოგანის ქვეშ იმართება ყველა ის პროგრამა, რომელსაც ახორციელებს მუნიციპალიტეტი, ქალაქ თბილისის მერია. “იგივე პარკირების შემთხვევაში ეს სლოგანი გაიცემა როგორც დამადასტურებელი იმისა, რომ მოქალაქემ გადაიხადა პარკირების საფასური. ანუ ამ სლოგანის დანახვისას მოქალაქეს რჩება შთაბეჭდილება, რომ ესა თუ ის პროექტი ხორციელდება მუნიციპალიტეტის მიერ, ქალაქ თბილისის მერიის მიერ და შესაბამისად მმართველი პარტიის მიერ. საზოგადოებისათვის ის ყოველთვის იქნება აღქმული როგორც კონკრეტული მუნიციპალიტეტის საქმიანობა და პირიქით.”

მერიის პრესამსახურის განცხადებით სლოგანი “მე მიყვარს თბილისი” შეიქმნა მსოფლიო მასშტაბით ჩატარებულ აქციაში ჩართვის შედეგად და მერიას არ აქვს მის გამოყენებაზე აღებული ექსკლუზიური უფლება. ნებისმიერ მსურველს აქვს უფლება გამოიყებოს იგი პირადი ან კომერციული მიზნებისათვის.

ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის წარმომადგენლი კოკი იონათამიშვილი მიიჩნევს, რომ ეს არ არის დარღვევა და არ თვლის, რომ ეს თემა სერიუოზულ განხილვას არ საჭიროებს: “ენჯეოებში ძალიან კარგი ხალხი მუშაობს, მაგრამ ყველაფერს რასაც დაწერენ ფაქტად ვერ მივიღებთ. სრული უზარობაა ის, რომ ჩვენ სლოგანით “მე მიყვარს თბილისი” ვეწევით აგიტაციას და ამით ხმებს ვიგებთ.” იგი მიიჩნევს, რომ ეს ბრენდი გაცილებით ადრე იყო შემოსატანი თბილისში და ეს არის მიღებული და აპრობირებული ყველგან. კოპენჰაგენის დოკუმენტზე კი ფიქრობს, რომ ეს არის მკაცრი საზღვარი მმართველ პარტიასა და ხელისუფლებას შორის, მაგრამ ეს დოკუმენტი არ შეგვიძლია მივუსადაგოდ საქართველოს შემთვევაში სლოგანის გამოყენების ფაქტს. “ეს არის ირიბა თქმა, რომ ამ სლოგანის გამოყენება კოპენჰაგენის დოკუმენტს არღვევს. ვინც არ იცის ეს დოკუმენტი მხოლოდ ის შეიძლება დააჯერო.” იგი მიიჩნევს, რომ ეს არის ზოგადი ნორმები, რომელიც არ უნდა დაარღვიო, მაგრამ “ახლა ჩვენთან სხვანაირი ვითარებაა. თვითმმართველობაში უმეტესობა ნაციონალური მოძრაობიდანაა, აქედან გამომდინარე ეს ყველა ნორმები მუშაობს მხოლოდ ჩვენს წინააღმდეგ.” კოკი იონათამიშვილს ქუჩის გამოკითხვის შედეგები გავაცანი. ხალხში სლოგანი “მე მიყვარს თბილისი” ძირითადად ასოცირდება პარკინგთან და გიგი უგულავასთან. ამასათან დაკავშირებით მან განაცხადა: “მერწმუნეთ, დასუფთავებული ქალაქიც გიგი უგულავასთან ასოცირდება და რაც გაფუჭებულია ისიც.”

“თუ ანგარიშში ნახავთ ეს ფაქტი ჩვენ არ გვაქვს მოყვანილი, როგორც დარღვევა, არამედ როგორც საერთაშორისო სტანდარტებთან შეუსაბამობა. “ –აცხადებს ნინო ლომჯარია. “როდესაც ჩვენ გამოვაქვეყნეთ ამის შესახებ  მმართველი პარტიის წარმომადგენლებისგან წამოვიდა გამართლება იმისა, რომ ეს სლოგანი გამოიყენებოდა არჩევნების დანიშვნის დღემდე პარტიის მიერ და რომ არჩევნების დანიშვნის შემდეგ სლოგანი აღარ გამოყენებულა, ეს მე მგონი კარგია, იმიტომ, რომ ამით თვითონაც აღიარებენ, რომ ეს იყო არასწორი, თუმცა ჩვენს მიერ დაფიქსირდა იგივე სლოგანის გამოყენება არჩევნების დანიშვნის შემდეგაც. გავრცელდა რაღაც რიფლეტები, რომლებზეც იყო გამოსახული და იგივე თბილისის მერი, ანუ როცა ის აგიტაციას აწარმოებდა და თვითონვე აღნიშნავდა, რომ ეს ქმედებები აგიტაციის ფარგლებში იყო განხორციელებული, თან ეს მაისური ეცვა. “

ელენე ცინცაძე

დილის 7 საათი – მოვრჩი. სულ საათნახევარი დამრჩა გაღვიძებამდე. ჯობია დავწვე…

დილის 9ის ნახევარი – რეკავს გიო… გამაღვიძა… უძილობისგან მძიმე ქუთუთოები ძლივს გავახილე და დაღლილ ტუჩებს შორის გამოვასრიალე “მმმრრ”… (კტურუნი, ნიშნად იმისა, რომ გავიღვიძე).

დილის 9 საათი – ეზოში ჩავედი. გიორგი ჩემს მწვანე ჭიშკართან იდგა. დავიძარით და დრომ დაკარგა ყოველგვარი მნიშვნელობა… უძილობისგან არაადეკვატურმა ქცევებმა შემიპყრეს… მოზღვავებული ენერგია, რომელიც არ ვიცი საიდან მოდიოდა. უაზრო ხუმრობები, სულელური სიმღერები, სისულელეებზე კამათი, წუწუნი პატარა ბავშვივით – ეს ყველაფერი გვართობდა. თბილისს გავცდით. იმის ცოდნა, რომ თუნდაც რამოდენიმე კილომეტრით გავცდი ქალაქს, უკვე სიხარულით მავსებს ხოლმე, აქ კი მთელი 2 საათის გზაა.

მთები და გადაშლილი ველები, რომლებიც თითქოს სხვადასხვა სიმუქის, უსწორმასწორო, მწვანე ხავერდის ნაკუწებისაგან შეკერილ გადასაფერებშია არიან გახვეულნი. დაუსრულებელი სილამაზე, რომელიც გიპყრობს და გეძახის… მინდვრის შუაში ამოსული მაღალი, მარტოსული ხე. გააჩერეთ უნდა ჩავიდე და ხის ქვეშ, მწვანე, ცვრიან ბალახზე უნდა წამოვწვე! ზგას გაყოლილი სქელი თეთრი ღრუბლები, რომლებიც წვიმისთვის ემზადებიან. ხან გიორგი გამახედებდა – ამას შეხედეო, ხან მე გავახედებდი გიორგის – ამას შეხედე…  და ასე დაუსრულებლად… თელავამდე…

თელავი – პატარა, მეგობრული ქალაქი. იქაური მაცხოვრებლებისთვის ალბათ ისეთივე ყოფითი როგორიც თბილისია, მაგრამ აბა მე მკითხეთ… აქ ვსუთქავდი. ჟანგბადის “სუნი” იგრძნეს ჩემმა ფილტვებმა. შოთას შევხვდით… შოთამ ლადოს დაურეკა… ისიც მოვიდა და წავედით წინანდალში…

წინანდალი – ჰმ…  ქართული რომანტიზმის ერთ–ერთი წარმომადგენლის ალექსანდრე ჭავჭავაძის სახლმუზეუმი… დილით, რომ გაიღვიძებ, შეღებულ ფანჯარას, რომ მიუახლოვდები და გაზაფხულის გრილი სიო ახლადაყვავებული ყვავილების სურნელს რომ შემოგაგებებს, ძნელია არ დადგე რომანტიულ ხასიათზე…

“მე ერთმან ერთ გზის ერთს ვუძღვენ თავი,

მასვე ვმონებდე მტკიცედ და მყარად –

მე იგივე ვარ მარად და მარად.”

სახლმუზეუმში თითოეული ნივთი XIX საუკუნეში ცხოვრების სურვილს მიჩენდა. ძველი ავეჯი, წიგნები, ჭურჭელი, გაზეთები – ჩემს წარმოსახვაში იმდროინდელ სიტუაციებს ხატავდა თითოეულ ოთახში. დავდიოდი და ვოცნებობდი… ერთ–ერთ ოთახში XX საუკუნის აჩრდილი შეპარულიყო – სალვადორ დალი.

პირადად ჩემთვის ყველაზე მომხიბვლელი სახლმუზეუმის ბაღი იყო… ულამაზესი, უზარმაზარი ხეები. ლამაზად გაკრეჭილი ბუჩქები… ხასხასა მწვანე ნამიანი ბალახი… ჩიტების ჭიკჭიკი… ფოთლების შხრიალი. მოკლედ ბუნების ხმათა მთელი სიმფონია… არავითარი მანქანის ძრავის შემზარავი ღმუილი, ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჩართული ასფალტ–თავჩარგული ადამანების ფუსფუსი. აქ ეს ყველაფერი ბუნების კანონიებითა იყო აკრძალული…

პარკში ხანგრძლივი სეირნობის შემდეგ ბუნებრივმა მოთვონილებამ – შიმშილმა იჩინა თავი, რომელიც ხორცის და ხაჭოს ხინკლით, მოთუშული სოკოთი, და თელავური ლუდით იქნა დაკმაყოფილებული (“ფიქრის ხიდში”)… შემდეგ შუამთის მონასტერი, რომელიც ტყეში დგას. მიწაზე დაფანტულ ფოთლებში მიმალული შხამიანი სოკოები, ფეხქვეშ ფოთლების შხრიალი. სველ. ნახევრად დამპატ ფოთლებს შორის თავწამოყოფილი ყვავილები… ტყეს თავისი ხიბლი აქვს. თითოეული ადგილი სურათებად აღიბეჭდა ჩემს მეხსიერებაში. იმას რაც დღეს ვნახე, ჩემი კენონიც კი ვერ გადმოსცეს… თუმცა მე შევეცადე მომეყოლა… ბოლოს მოვიდა დრო. დრო იმისა, რომ შეგვეგრძნო დრო…

საღამოს 6 საათი – დედაქალაქისკენ მოვდივართ. გიორგის მხარზე ჩამომეძინა…

საღამოს 8 საათი – თბილისში ვარ…

ოდესმე თუ გიმოგზაურიათ საკუთარ წარმოსახვაში? არა?! მაშინ თქვენ ცხოვრების მშვენიერებათა ნახევარიც კი არ გინახავთ. ერთი კვირის წინ (შეიძლება მეტი მაგრამ who cares) ჩემს მეგობრებთან ერთად ვიყავი ფართიზე… სანიმ კურяწინა გააძრო – პიპეც! That was inconceivable, so here we go:

მუსიკა, რომლის თითეული ბიტი შენი გულისცემა გგონია. იყურები აქეთ იქით (მიუხედავად იმისა, რომ თვალები დახუჭული გაქვს) და ხედავ რას? მინდორს. ზუსტად იქ ხარ, სადაც უნდა იყო და ყველაფერი ზუსტად ისეა, როგორც უნდა იყოს. თან ეს შენს გარდა არავინ იცის. მინდორზე დიდი ხნის დგომის მერე მივხვდი, რომ არ ვიყავი ადამიანი. მე პატარა, სუსტი, დაუცველი ნერგი ვიყავი, რომელსაც სულ რამოდენიმე წუთის წინ წამოეყო თავი მიწიდან. ჩემი უსუსური სხეული, რომელიც საოცრად ლამაზი და ფერადი იყო, ნაზად დასრიალებდა ჰაერში. მაშინ ვისწავლე სუნთქვა. ფილტვები ჟანგბადით გამევსო. მზეს გავხედე და სიცილმა ამიტანა. მარტო მე და მზემ ვიცოდით რაზე ვიცინოდით. დიდი ხანი ვუყურებდი მზეს და ვიცინოდი, ან ვიღიმოდი. მზის მწველი სითბო შავმა და მძიმე ღრუბლებმა წამართვეს. უცებ გაწვიმა. გრძნობდი, როგორ მიედინებოდა ჩემს სხეულზე წვიმის წვეთები. თითოეული წვეთის ჩემს სხეულზე განვლილ გზას ვგრძნობდი. დამსკდარმა მიწამ წყურვილი მოიკლა და კმაყოფილებით აღსავსემ გაიზმორა. ფეხებქვეშ საოცარი ძალა ვიგრძენი და ცასთან მიახლოვების სურვილი გამიჩნდა. ღრმად ავისუნთე და მიწა ავაზანზარე ისეთი ძალით მივიწევდი ცისკენ. Closer and closer… მაგრამ ცა ისევ შორს იყო. ირგვლივ რომ მიმოვიხედე მივხვდი რომ, რომ აღარ ვიყავი პატარა ნერგი, არამედ ხედ ვიქეცი: მსხვილი, ფოთლებით მორთული ტოტები. მთელი ჩემი სილამაზე ძლიერ და მოხდენილ ფესბევზე იდგა. რა საოცრად ლამაზი ვიყავი, რომ იცოდეთ. რამოდენიმე წუთი გადავყურებდი ზემოდან ულამაზეს ლანდშაფტს. ვინ შეგქმნა სამყაროვ ასეთი ლამაზი? ეს ისეთი წარმოუდგენელი სანახაობა იყო, რომ ვერ ვიჯერებდი და მინდოდა ჩემს გვერდზე მდგომი ნერგებისთვის მომეყოლა, თუმცა აღარავინ იყო ჩემს გარშემო… ყველანი ქვემოთ იყვნენ და ჩემი აღარ ესმოდათ. მაგრამ რა საჭიროა სიტყვა? ეს ხომ კომუნიკაციის ყველაზე მარტივი ფორმაა. ასეთ სილამაზეს კი მარტივად ვერ გაუზიარებ ვერავის… მთელი ჩემი სიყვარული შევკრიბე და ფესვების მეშვეობით მიწაში გავგზავნე. ატომურ აფეთქებას გავდა. სიყვარული ვირუსივით მოედო ნერგებს. ვიდექი და ვუყურებდი, როგორ იზრდებოდნენ ხეები, ბუჩქები… ასე იშვა ტყე. ახლა ჩემს ფესვებთან ახალგაზრდები სხედან, მხურვალე მზისგან ჩემს ჩრდილში იცავენ თავს. თრიაქს ეწევიან და კი არ იციან, რა ელით…

მე კი ვმღერი: “I’m a Freak, I’m Unique…”

ჯორჯის დღიურებიდან

მინდა, რომ ყველა გაქრეს, საერთოდ ყველა და დავრჩეთ მხოლოდ მე და შენ. არავინ გვჭირდება, როდესაც ჰაერიც კი ჩვენი შეხვედრის მოლოდინითაა გაჟღენთილი…  მაგრამ რომ იცი ბოროტი მონტიორის ცნება, მოვა და მოკუკავს კომპოტში. აი სულ ესეა მაშინ, როდესაც ყველაზე კარგად ვარ…

ხო გადავუხვიე თემიდან. ლუდზე და ახალ წელზე ვსაუბრობდი (კიარადა ვწერი) თუ არ ვცხდები. დაბნეული ვარ არა?! 12 საათი რომ ჩამოჰკრავს (ამ სიტყვაზე მაგარს ვკაიფობ, რაღაც ძალიან торжественны სიტყვაა) ადამიანი შამპანურის და ღვინის ფუჟერების წკარუნით ხვდებიან ახალ წელს. ხოდა აი უცებ მომინდა, რომ წელს “პივის კრუშკით” შემოვუჭახუნო შემხვერდ ჭიქას და ერთი–ერი ბზარიც კი გავუჩინო… გარედან მკვეთრი, ლირიული ტემბრის მქონე სიცივე გაჰკივის: “შემომიშვით! გამათბეთ!” არადა არ იმსახურებს. ზაფხული მინდა!

რას ვაპირებთ ხვალ მე და სანი? მგონი არაფერს! დებილ იაშიკში ვუყურებ გადაცემას… ერთი საათი მაზსიმუმ ორი გავძლებ და დავიძინებ. რა საჭიროა საერტოდ ახალი წელი?! : ) და ახალი ათვლა… ვითომ იმედს გვაძლევს ახალს? მასე მე ყოველი ახალი გათენებული დღე მაძლევს იმედს. გამოდის, რომ მე ყოველ დღე ახალი წელი მქონია :  ) ყოველ დღე ვიქეიფებდი და გავერთობოდი. (მობეზრებამდე კი არადა до тошноты… ) ახლა ძალიან მაგარ track-ს ვუმენ (გაგიყობთ ცოტას Biosphere – Kobresia) მაგრა უხსება ჩემს განწყობას.

მოდით ახლა აღვწეროთ ჩემი განწყობა: არ ვიცი როგორ ვარ. უცნაურად ვარ. არც იქით და არც აქეთ, როდესაც იცი, რომ რაღაც გაკლია, მაგრამ არაფერი მოგდის თავში “რა შეიძლება იყოს ეს რაღაც”…   აი ამ სმაილს ვგავარ, რომ გაუტყდება ბოლოში ნე ლიუბიტ–ზე რომ გაჩერდება, გაქნევს ყვავილს და თავიდან გააგრძელებს და ესე დაუსრულებლად. ცოდოა არა? წარმოდგინეთ, რომ თქვენი არსება ამ სმაილის სამყაროშია ჩაკეტილი. შენ გიყენებენ მხოლოდ მაშინ როდესაც საკუთარი განწყობის გამოხატვა სურთ. რა ბნელი სურათი დავხატე?! ჯობია გავიღიმოთ

ახალ წელს გილოცავთ ყველას!

ჯორჯის დღიურებიდან

1. ბევრი ფიქრის შედეგად ვპოულობთ დასკვნას, რომელიც შეიძლება ჩვენთვისაც ძალიან ბუნდოვანი იყოს. ვიღაცამ რომ გკითხოს რატომ ფიქრობ მასეო, უფრო იმაზე დაიწყებ ფიქრს საიდან მიხვედი მაგ დასკვნამდე, შეეცდები გაიხსენო ის, რაც შენ გაიაზრე, თუმცა აღარ გახსოვს (აი ხომ ხედავთ აქაც კი ჩახლართულია ყველაფერი.) და მთავარი კითხვა “რატომ ფიქრობ მასე?” პასუხგაუცემელი დარჩება. აქედან გამომდინარე, როგორ გინდა ადამიანს მოსთხოვო პასუხი იმაზე, რაც თვითონ ვერ გაუგია?! ვოტ – ეს ის სიტუაციაა, რომელსაც ვერ ვიტან.

2. ადამიანების ერთმანეთისაგან განსხვავებული ეგოისტობის პროცენტული მაჩვენებელი მათი სურვილების ეგოისტურობასაც განსაზღვრავს (ალბათ დამეთანხმებით, რომ ეს ვარაუდი არ არის). აქედან გამომდინარე მათი “მინდა” და “არ მინდა” ეგოიზმის პირდაპირპროპორციული. პირადი ინტერესების სხვა ადამიანთა ინტერესებზე წინ დაყენება ნორმალურია, თუ არ ვარღვევთ იმ სხვათა უფლებას იცოდეს რა? რატომ? და როგორ ხდება?!…

აქ რომ მოვედი, უცებ გონება გამეთიშა და დავფიქრდი, ნუთუ სულ ორი ვარაუდი მქონდა?! არადა სიცხიანმა (38 მქონდა) რამდენი ვიფიქრე. მანდარინის პაუზა გავაკეთე და სულ სხვაგან ქრის კი არადა წავიდა ჩემი გონება. ბევრი მიზეზია იმისა, რატომ არ მიყვარს მთელი დღე სახლში, ოთხ კედელ შუა გამოკეტილს ჯდომა. ერთ–ერთი კი ისაა, რომ რაღაცნაირად ითენთები, დღე იწელება და თითქოს ზედმეტი დრო გრჩება. ისე სიცხიან მდგომარეობაში ნაფიქრის დაიჯერება და ჩაიწერება? რატომაც არა! ფიქრი, აზრი, შეხედულება ყველა დასაფასებელია (იმჰო) როგორც სხვების, ასევე შენი. ხომ ხდება, რომ ერთ მოვლენაზე ორი, ან მეტი სხვადასხვა მოსაზრება გაგაჩნია. ხოდა პატივი ვცეთ ჩვენს ურთიერთგამომრიცხავ აზრებს (ლოლ). ახლა უფოლოგივით ვარ, რომელიც ცრუ, ბუნდოვან ფაქტებს ჩაჭიდებულა და ცდილობს რაღაცის დამტკიცებას. კოსმოსში U.F.O-ებად დაფანტულ ჩემს აზრებს დავსდევ, არადა არის მომენტი, როდესაც ტროპიკული მეჩხერი ტყესავით არის ფიქრები. ბუჩქის სიმაღლეს, რომ არ სცდება აზრი, რადგან უცებ სხვა რამეზე გადაერთვები და მანამდე რაზეც ფიქრობდი საერთოდ გავიწყდება.

ჯორჯის დღიურებიდან